At bakımı zor mu
At bakımı zor sayılmaz ama her gün, aksatmadan yapılmasını ister; atın bakımı hafta sonu tatile çıkmaz. Sabah yemi, box temizliği, padok, tımar ve akşam yemi her gün tekrar eder. Bir gün atlanan tırnak temizliği, ıslak bir haftada tırnak çürümesine dönüşebilir.
At bakımı yapan kişiye seyis denir. Atın yemini bıraktığını, bir ayağına az bastığını ya da padokta tek başına durduğunu çoğu zaman sahibinden önce seyis fark eder. Kendi ahırı olmayan at sahipleri bu yüzden günlük işi bir Ankara at pansiyonu ya da seyise bırakır.
Tımar aletleri: kaşağıdan tırnak kazıyıcıya
Tımar için çok alet gerekmez: lastik kaşağı, bir sert ve bir yumuşak fırça, seyrek tarak, tırnak kazıyıcı, sünger ve temiz bir bez yeter. Her atın kendi tımar kutusu olması, deri hastalıklarının attan ata geçmesini azaltır.
Tımar, atın vücudunu elle yoklamanın da yoludur. Kaşağı gezdirirken atın irkildiği bir nokta, eyerin vurduğu bir sırt ya da yeni çıkmış bir şişlik ilk bu sırada fark edilir. Fırçalar belirli aralıklarla yıkanıp kurutulur. Kışın terli atı tımarlamadan önce kurumasını bekleriz; ıslak tüyde kaşağı deriyi tahriş eder.
At bakımı ve beslenmesi: kuru ot önce gelir
Bir atın beslenmesinin temeli kuru ottur; arpa, yulaf ya da pelet gibi kesif yem atın yaptığı işe göre üstüne eklenir. Yem az ve sık verilir, çünkü atın midesi küçüktür ve uzun süre aç kalmak da bir öğünde çok kesif yem de sancıya yol açabilir.
Temiz su her an önünde olmalı; kışın suluğun donup donmadığına sabah ilk iş bakılır, su içmesi azalan atın gübresi sertleşebilir. Midilli bakımı da aynı sırayla yapılır, yalnız midilliler taze çayırda hızla kilo aldığı için otları daha dikkatli ayarlanır; satılık midilli sayfasında bu konuya değindik.
- Sabah: kuru ot ve atın işine göre kesif yem
- Öğlen: kuru ot
- Akşam: kuru ot ve kesif yem
- Gün boyu: temiz su ve yalama taşı
At tırnak bakımı: her gün temizlik, düzenli nalbant
At tırnak bakımı, her gün tırnak kazıyıcıyla yapılan temizlikten ve genelde 6–8 haftada bir nalbantın yaptığı düzeltmeden oluşur. Temizlik sırasında taban, kurbağacık ve tırnak duvarı gözden geçirilir. Çamurlu padoktan gelen atın tırnağı temizlendikten sonra kuru bir yerde bekletilir.
Kurbağacık kenarında siyah, kötü kokulu bir akıntı tırnak çürümesine işaret edebilir. Nallı atlarda mıhların yerinden oynayıp oynamadığına, nalın kayıp kaymadığına bakılır. Nal ve nalsız bakım için nalbant ve at tırnak bakımı sayfasına bakın.
At diş bakımı: yılda en az bir kontrol
At dişleri yıllar boyunca sürmeye devam eder ve çiğnerken aşınır; düzensiz aşınmayla oluşan sivri kenarlar genel kabule göre yılda en az bir kez veteriner tarafından kontrol edilip törpülenmelidir. Ağzından yem düşüren, yemini yavaş yiyen ya da gemi kabul etmeyip başını sallayan at kontrolü beklemeden veterinere gösterilir.
Kontrolde veteriner ağız açacağı takar, dişleri eliyle yoklar, sivri kenarları diş törpüsüyle alır. Satın alırken dişlere nasıl bakıldığını satın alma öncesi veteriner muayenesi sayfasında anlattık.
At bakımının aylık kalemleri
Bir atın aylık bakım kalemleri yem, altlık, nalbant, veteriner ve barınma başlıklarında toplanır. Rakamları burada yazmıyoruz; ot ve yem fiyatları mevsimden mevsime değişiyor. Telefonda atınızın durumuna göre kalem kalem konuşabiliriz. Tabloya atınızın yaşına göre veterinerin önerdiği uygulamaları da ekleyin.
| Kalem | Ne sıklıkla | Not |
|---|---|---|
| Kuru ot ve kesif yem | Her gün | Genelde en büyük kalem; ot fiyatı mevsime göre değişir |
| Altlık (talaş, saman) | Her gün tazelenir | Box temizliğinin düzenine göre değişir |
| Nalbant | Genelde 6–8 haftada bir | Nallı ve nalsız bakım farklıdır |
| Diş kontrolü | Yılda en az bir kez | Veteriner yapar |
| Aşı ve parazit | Veterinerin takvimine göre | Atın yaşına ve çevresine göre değişir |
| Barınma | Aylık | Kendi ahırınız ya da pansiyon |
| Eyer, yular, battaniye | Gerektikçe | Temizlik, yağlama ve onarım |
Bakım sırasında hastalığı erken fark etmek
Hastalığın ilk işaretleri çoğu zaman tımar ve yem sırasında görülür. Bunlardan biri görüldüğünde veteriner aranır; hangi ilk adımın atılacağını telefonda veteriner söyler.
- Yemini bırakmış ya da yarım bırakmış
- Sık sık yatıp kalkıyor, karnına bakıyor
- Burnundan akıntı geliyor, öksürüyor
- Bir bacağında sıcaklık ya da şişlik var
- Gübresi çok az, çok sert ya da sulu