Binek atı binicinin seviyesine göre seçiyoruz
Binek at seçiminde ilk sorduğumuz şey binicinin seviyesidir. Yeni başlayan biriyle yıllardır binen birine aynı atı göstermeyiz; at ne kadar iyi eğitilmiş olursa olsun binicisine uymazsa ikisi de zorlanır. Aşağıdaki tablo görüşmenin başında konuştuğumuz eşleştirmeyi özetliyor. İlk kez at alıyorsanız at satın alırken nelere dikkat edilmeli listesini görüşmeden önce okuyun.
Çocuk için at arıyorsanız boy ve mizaç ayrıca konuşulur. Küçük binicide çoğu zaman bir midilli daha uygundur; bunu satılık midilli sayfasında anlattık.
Görüşmenin başında binicinin daha önce hangi atlara bindiğini, ne kadar süredir ders aldığını, attan düşüp düşmediğini sorarız. Bu sorular kişisel gelebilir; verdiğiniz cevaplar ise size gösterilecek atı belirler.
| Binicinin durumu | Gösterdiğimiz at | Dikkat ettiğimiz |
|---|---|---|
| Yeni başlayan | Yaşını almış, sakin iğdiş ya da kısrak | Binicinin hatasını affetmesi, iyi durması |
| Bir süredir ders alan | Eğitimli, komutlara tutarlı cevap veren | Tırıs ve dörtnal geçişlerinde düzen |
| Deneyimli binici | Daha genç ya da daha hareketli at | Gelişmeye açıklık, yapının işe uyması |
| Arazi ve gezinti | Açık alana alışık, sakin adımlı | Köpek, araç, su birikintisi karşısındaki tepkisi |
Satılık eğitimli at: deneme binişinde neye bakıyoruz
Eğitimli at, binicinin istediği yürüyüşe geçen, istendiğinde duran ve geri geri gelebilen attır. Deneme binişinde önce kendi binicimiz atı manejde adım, tırıs ve dörtnalda iki yöne de çalıştırır. Siz kenardan geçişleri, atın ağzını ve başını nasıl taşıdığını izlersiniz.
Sonra siz binersiniz. Tok takılmadan, eyer ve gem kontrol edilmeden ata binilmez. Binerken atın binek taşında kıpırdamadan durup durmadığına, üstüne oturduğunuzda kendiliğinden yürüyüp yürümediğine bakın; durma komutunu birkaç kez deneyin. Ziyaret ve deneme düzeni çiftlik ziyareti ve deneme binişi sayfasında.
Deneme binişini tek seferde bitirmeyin. Mümkünse ikinci bir gün gelip atı yeniden deneyin; atın ilk gün yorgun ya da tersine taze olması kararınızı yanıltabilir. İkinci binişte atın aynı komutlara aynı cevabı vermesi iyi bir işarettir.
Deneme binişinde atı manejin dört köşesinde de dolaştırın. Bazı atlar kapıya yaklaşınca hızlanır, köşelerde içeri kaçar; bu alışkanlıklar çoğu zaman birkaç turdan sonra ortaya çıkar.
- Binerken sabit duruyor mu
- Durma ve geri geri gelme komutlarına cevabı
- Dizgin kısalınca başını atıyor mu
- Manejin kapısına doğru çekiyor mu
- Dörtnaldan tırısa inişi yumuşak mı
Satılık uysal at ahırda ve elde nasıl anlaşılır
Uysal at, biniciden önce bakıcısına sakin davranan attır. Box kapısını açtığınızda geri çekilip size yer açan, yular takarken başını kaçırmayan, tımarda ayağını kendiliğinden veren at, binicinin altında da çoğu zaman sorun çıkarmaz.
Alıcıya nalbant gelince atın nasıl durduğunu, veterinerin iğnesine ve römorka binmeye nasıl tepki verdiğini anlatırız; bunlar satıştan sonra her ay karşınıza çıkacak işlerdir. Tımarda karnı fırçalanırken kulaklarını yatırıp arka ayağını kaldıran bir atın huyunu da saklamayız.
Uysal atın da kötü günü olur. Rüzgârlı bir havada, ahıra yeni bir at geldiğinde ya da uzun süre çalışmadığında en sakin at bile gergin olabilir. Satıştan önce atın hangi durumlarda gerildiğini, gerildiğinde ne yaptığını açıkça anlatırız.
Binicilik atında bacak, sırt ve ağız kontrolü
Binicilik atında sağlık kontrolü bacaktan başlar. Atı düz zeminde yürütüp tırısa kaldırır, topallık ya da adımlarda eşitsizlik ararız. Tırnakta çatlak, halka ya da yıllarca yanlış kesilmiş topuk, sonraki yıllarda size nalbant masrafı olarak döner.
Sırtta eyer yerine elle bastırırız; çöken ya da kaçan at eyerden ağrı duyuyor olabilir. Ağzında gemin değdiği yerlerde yara, dişlerde sivrilik varsa at dizginle kavga eder. Bunları alıcının kendi veterinerine ayrıca muayene ettirmesini öneririz.
Atın sağlık geçmişini de sorun: kolik geçirdi mi, topallık için tedavi gördü mü, aşıları ve parazit uygulamaları düzenli mi. Bildiğimiz geçmişi yazılı veririz; veterinerinizin muayenesi bu bilgiyle birlikte daha anlamlı olur.
Satın almadan önce kan tahlili ya da röntgen isteyen alıcılar olur. Hangi tetkiklerin gerektiğini kendi veterinerinizle konuşun; muayene için atı çiftlikte hazır ederiz.
Satılık doru at, yağız at: don tercihi nereye kadar
Don tercihi binek at seçiminde en sona bırakılacak şeydir. Doru at kahverengi gövdeli, yelesi ve kuyruğu siyah attır; yağız at baştan aşağı siyahtır. Sahibinden satılık binek at ilanlarında doru ve yağız en çok aranan donlar arasında olduğundan bu atlarda seçenek bulmak kolaydır.
Donun mizaçla kanıtlanmış bir ilişkisi yoktur. Biz önce eğitime ve huya bakarız; iki eşit at arasında kaldığınızda don karar verdirebilir. Yağız atın tüyü yaz güneşinde kızıllaşır, bu bir sağlık sorunu sayılmaz.
Al, kır ve demir kırı donlu binek atları da sık görülür. Kır at yaşla ağardığı için tımarda daha çok uğraştırır; padokta yuvarlanan kır at çamur lekesini hemen belli eder. Bu bir eksi sayılmaz, yalnızca bakım alışkanlığınızı belirler.
Gezinti ve arazi atında ayrıca bakılanlar
Gezinti atı manej dışında da sakin kalabilen attır. Arazide dal hışırtısı, köpek havlaması, karşıdan gelen bir traktör atı ürkütebilir; manejde sorunsuz giden bir at açık alanda bambaşka davranabilir. Bu yüzden gezinti için at alacaksanız deneme binişinin bir kısmını çiftliğin çevresinde yaparız.
Grup hâlinde gidilen arazi binişinde atın önde mi arkada mı rahat ettiği, başka ata çifte atıp atmadığı da sorulmalı. Arazi binişi sayfasında açık alanda atla nasıl çalıştığımızı anlattık.
Gezinti atında tırnak ve nal düzeni manej atından daha çok önem taşır. Taşlı arazide çıplak tırnakla yürüyen atın tırnağı aşınır ya da kırılır; nal düzenini binişin yapılacağı zemine göre nalbantla birlikte planlayın.
Arazide su geçişi, köprü ve dar patika gibi yerlerde atın nasıl davrandığını da sorun. Su birikintisinin önünde durup ilerlemeyen bir at, açık alanda binicisini zor durumda bırakabilir.
Binek atında boy, ırk ve kilo dengesi
Binek at seçerken atın boyu binicinin boyuna ve kilosuna göre konuşulur. Uzun boylu bir binici küçük bir atta bacaklarını rahat kullanamaz, kısa boylu bir binici de çok iri bir ata binerken ve inerken zorlanır. Atın sırt yapısı ve kemik kalınlığı, taşıyabileceği yükü boy kadar belirler.
Irk seçiminde amaç belirleyicidir. Arap atı ve Arap kırmaları gezinti ve uzun yürüyüşte dayanıklıdır, yarıştan çıkmış İngiliz atları engel ve arazi binişine yatkındır; yerli atlar ve kırmalar sağlam tırnakları ve kolay bakımlarıyla bilinir. Biz her atı ırkından bağımsız, kendi eğitimi ve huyuyla değerlendiririz.
Kilo konusunu çekinmeden konuşun. Binicinin kilosu ile atın taşıyabileceği yük arasındaki dengeyi kurmak hem atın sırtını hem sizin binişinizi korur; bu dengeyi atın yapısına bakarak birlikte değerlendiririz.
Atı aldıktan sonra binicilik eğitimi, pansiyon ve sevk
Satın aldığınız binek atına alışmak birkaç haftanızı alır. Atı bir süre çiftlikte bırakıp kendi atınızla ders almak isterseniz pansiyon ve ders birlikte planlanır; at bildiği ortamda, bildiği yemle kalırken siz onu tanırsınız. Bunun için at sahiplerine binicilik eğitimi veriyoruz.
Atı başka şehre götürecekseniz il dışı sevk için veteriner sağlık raporunu hazırlarız; atın tek tırnaklı kimlik belgesi ve mikroçip numarası sözleşmede yazılı olur. Yeni ahırınızda nalbant düzeni aksamasın diye son nal tarihini ve atın tırnak alışkanlıklarını not olarak veririz; ayrıntısı nalbant ve tırnak bakımı sayfasında.
Atı aldıktan sonraki ilk haftalarda kısa ve sakin binişlerle başlayın. Atın yeni ortamını, yeni binicisini ve yeni düzenini tanıması zaman alır; ilk günlerde uzun arazi binişi ya da zorlayıcı çalışma planlamayın.