At eğitimi kaç yaşında başlar
At eğitimi tayın ilk haftalarında insanla temasla başlar; binicilik eğitimi ise atın gelişimine göre genelde 2,5–3 yaş civarında ilk binişle başlar. Atları çalıştıran ekibi ve çiftliği hakkımızda sayfasında tanıttık.
Tay sütten kesilene kadar, yani genelde 4–6 aylıkken, yular takmayı, tırnağını vermeyi ve annesinin yanında yedekte yürümeyi öğrenir. Bu dönemdeki kısa ve sakin temas sonraki bütün eğitimi kolaylaştırır. Taydan binişe kadar olan dönemi tay kırma ve ilk eğitim sayfasında ayrıca anlattık.
Yarış için yetiştirilen taylarda takvim farklıdır; yarış antrenmanı hipodromda antrenörün işidir ve bu sayfanın konusu dışındadır. Yaşı ilerlemiş ama hiç binilmemiş bir at da eğitilebilir; yalnız alışkanlıkları oturduğu için ilk aşamalar daha uzun sürer.
At eğitimi nasıl yapılır: aşamalar ve atın her birinde öğrendiği
Aşamaların süresi her atta farklıdır, ama sırası değişmez ve aşama atlanmaz. Lonjda gerilen bir ata binmek, eğitimi başa döndürmenin en kısa yoludur.
| Aşama | At ne öğrenir | Bir sonrakine ne zaman geçilir |
|---|---|---|
| Zemin çalışması | Yedekte durmak, geri adım, tırnak vermek | Yedekte önünüze geçmeden yürüyorsa |
| Lonj | Sesli komutla adım, tırıs, dörtnal geçişleri | İki elde de sakin dönüyorsa |
| Eyer ve gem | Kolanı, gemi, dizgin baskısını kabul etmek | Eyerliyken lonjda gerilmeden çalışıyorsa |
| İlk biniş | Sırtında ağırlık taşımak, binicinin inip binmesi | Binici otururken sakin duruyorsa |
| Binici kabulü | Bacak ve dizgin yardımına cevap | Manejde üç yürüyüşte de dengeliyse |
Zemin çalışması ve lonj: eğitimin yarısı yerde geçer
Atın eğitiminin büyük bölümü yerde yapılır; binişe geçmeden önce at yedekte ve lonjda insanı dinlemeyi öğrenmiş olmalıdır.
Zemin çalışmasında yular, uzun bir ip ve gerekirse eğitim çubuğu kullanırız. Çubuk atı yönlendirmek ve hafifçe dokunmak içindir, vurmak için kullanılmaz.
Lonjda at eğitmenin çevresinde daire çizerken sesli komutları öğrenir. Komutların sesi ve tonu her seferinde aynı tutulur; “ho” ile durmayı öğrenen at, başka bir kelimeyle aynı tepkiyi vermez. Bir elde rahat dönen atın öbür elde sertleştiğini sıkça görürüz; bu yüzden iki el eşit çalışılır.
Zemin çalışmasının bir parçası da bağlıyken sakin beklemektir. At önce kısa süre, gözümüzün önünde bağlı bekletilir; huzursuzlanırken çözülmez, sakinleşince çözülür ve at beklemenin karşılığını böyle öğrenir.
Atın kapasitesini aşmayan eğitim
Eğitim seansları kısa tutulur ve at yorulduğunda, terlediğinde ya da dikkati dağıldığında biter; aynı gün ikinci bir seans yapılacaksa arada at dinlendirilir. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, hayvanın doğal kapasitesini aşan eğitim yöntemlerini yasaklar; biz de ata bağırarak, aç bırakarak ya da ağrı vererek iş öğretmeyiz.
Gün içinde atın dikkatinin en açık olduğu saatte çalışırız; yazın sabah serinliğinde, kışın öğleye doğru. Seans at doğru bir şey yaptığında bitirilir; at manejden olumlu bir anla ayrılır. Eğitim sırasında topallık, sırtta hassasiyet ya da iştahsızlık görürsek çalışmayı durdurur, atı veterinere gösteririz. Ağrıyan at eğitimde huysuz görünür ve bu durumda çalışmaya devam etmek davranışı kalıcı hale getirir.
Eğitimde ata kim biner, siz ne zaman katılırsınız
İlk binişleri ve atın ilk aylarını deneyimli bir binici yapar; at sahibinin binişi, at binici kabulünü tamamladıktan sonra başlar.
Eğitim süresince belli aralıklarla gelip atınızı görmenizi isteriz. Atınız ne öğrendiyse siz de yanında görür, yerden çalışmayı birlikte yaparsınız. At eğitimi bitince sizinle çalışmaya geçiş için atıyla uyum eğitimi derslerimiz var.
Atı teslim ederken neyi bildiğini ve neye henüz hazır olmadığını açıkça söyleriz; örneğin manejde rahat çalışan ama araziye henüz tek başına çıkmamış bir at.
At eğitimi Ankara: atınızı getirmeden önce hazırlanacaklar
Atınızı eğitime getirmeden önce telefonda yaşını, cinsini, bugüne kadar kimin elinde ne gördüğünü ve son veteriner kontrolünü sorarız. Atın daha önce binilip binilmediğini, bırakıldıysa neden bırakıldığını bilmek eğitimin hangi aşamadan başlayacağını belirler. At gelirken yanında şunlar olsun:
- Tek tırnaklı kimlik belgesi ve aşı kayıtları
- İl ya da ilçe dışından geliyorsa veteriner sağlık raporu
- Atın alışık olduğu yular, eyer ve gem
- Yem düzeni: hangi yem, günde kaç öğün
- Bilinen huyları: bağlanınca, nalbantta, nakil aracında nasıl davrandığı
Eğitim süresince atın bakımı ve barınması
Eğitime gelen at çiftlikte kalır ve eğitim günleri dışında padokta serbest dolaşır; yem, su, tımar ve günlük gözlemi at pansiyonu düzenimiz içinde yaparız.
Eğitimin başında tırnaklara bakılır; tırnağı ağrıyan at eğitimde huzursuzlanır. Gerekirse nalbant ve tırnak bakımı eğitim takvimine eklenir. İlk bir iki gün at yeni ahırına ve komşularına alışır; çalışma at yemini düzenli yemeye başlayınca başlar.