Safkan İngiliz atı ile Arap atı arasındaki fark
Safkan İngiliz atı kısa ve orta mesafede hız için, Arap atı uzun mesafede dayanıklılık için yetiştirilmiştir. İngiliz atı daha uzun bacaklı, daha iri gövdeli ve daha uzun adımlıdır; derisi incedir, damarları deri altından belli olur. Arap atı daha küçük, kemiği daha sık ve tırnağı daha serttir.
Biz çiftlikte safkan Arap yetiştiriyoruz. İngiliz atı arayan alıcının talebini dinler, baktığı atı aynı kontrollerden geçirir, gösterimi ve evrak işini birlikte yürütürüz. Arap atıyla karşılaştırmak isterseniz satılık Arap atı sayfasına bakın.
Türkiye’de safkan İngilizler ve safkan Araplar hipodromlarda ayrı koşularda yarışır. İki ırkın yarış yaşı, mesafeleri ve idman temposu farklıdır; yarıştan çıkan atın binicilikteki davranışı da bu farkı taşır.
| Özellik | Safkan İngiliz | Safkan Arap |
|---|---|---|
| Yetiştirilme amacı | Kısa ve orta mesafede hız | Uzun mesafede dayanıklılık |
| Yapı | Uzun bacak, iri gövde, uzun adım | Kısa sırt, sık kemik, yüksek kuyruk |
| Deri ve tüy | İnce deri, soğuğa hassas | İnce tüy, sıcağa dayanıklı |
| Mizaç | Hassas, enerjik | Zeki, insana bağlı |
| Yarışa başlama | Daha erken yaşta | Daha geç olgunlaşır |
Satılık emekli yarış atı binicilikte nasıl bir at olur
Emekli yarış atı, sabırla yeniden eğitilirse engel, arazi ve gezinti için çok yönlü bir binek olabilir. Yıllarca hipodromda çalışmış at kalabalığa, hoparlöre, araca binmeye alışıktır; bu onu birçok attan avantajlı kılar. Yarışta öğrendiklerinin bir kısmı ise binicilikte işe yaramaz.
Yarış atı, binici dizgini kısaltıp öne eğildiğinde hızlanmayı öğrenmiştir. Manejde ona gevşek dizginde yavaşlamayı, tırısı, dengeli dönmeyi baştan öğretmek gerekir. Bu dönemde atı kapalı manejde, sakin bir atla birlikte çalıştırırız; ilk haftalarda dörtnal istemeyiz.
Yeniden eğitimin süresi ata göre değişir. Bazı atlar birkaç ay içinde manejde sakin çalışmaya başlar, bazıları yarış temposunu bırakmakta daha çok zorlanır. Atın yarıştan ne kadar zaman önce çıktığı ve o süreyi nasıl geçirdiği bu süreyi etkiler.
Emekli yarış atını alırken onu yarıştan çıkaran nedeni mutlaka sorun. Hızın düşmesi, isteksizlik ya da sakatlık; her birinin binicilik hayatı için anlamı farklıdır. Sakatlık nedeniyle çıkan atta iyileşmenin tamamlanıp tamamlanmadığını veteriner değerlendirmelidir.
Koşu kaydı: satılık yarış atı İngiliz ilanını okumak
Koşmuş bir İngiliz atının koşu geçmişine TJK’nın sitesinden atın adıyla bakılabilir. Kaç koşuya çıktığı, hangi mesafelerde koştuğu, son koşusunun ne zaman olduğu atın sağlık geçmişine de ipucu verir. Uzun bir aradan sonra koşuya dönmüş ya da hiç dönmemiş atta bu aranın nedenini sorarız.
İlandaki “koşar durumda” ifadesi, atın idmanda olduğu ve yakın zamanda koşuya yazılabileceği anlamına gelir. Yarışa devam edecekseniz atın antrenörüyle konuşmak, son idmanlarını izlemek ve sahiplik devrinin Jokey Kulübü kayıtlarına işlenmesini planlamak gerekir. Genç bir yarış atı arıyorsanız satılık yarış tayı sayfasına da bakın.
Koşu kaydında atın birden fazla antrenör değiştirdiğini görürseniz nedenini sorun. Antrenör değişikliği her zaman sorun işareti sayılmaz; sahip değişikliği ya da ahır taşınması da buna yol açar. Sakatlık sonrası ahır değiştiren atlarda ise geçmişi daha dikkatli okumak gerekir.
İngiliz atında bacak, tendon ve tırnak kontrolü
Yarıştan çıkmış İngiliz atında ilk baktığımız yer ön bacak tendonlarıdır. Dizle bilek arasını elle yoklar, şişlik, sıcaklık ya da kalınlaşma ararız; eski bir tendon zedelenmesi burada iz bırakır. Atı düz zeminde ve lonjda iki yöne çalıştırıp adımlarındaki eşitliği izleriz.
İngiliz atlarında tırnak duvarı çoğu zaman incedir, nal çivisini zor tutar. Topuğu düşük, tırnağı öne kaçmış ata düzenli nalbant bakımı gerekir. Yarış hayatı mide ülseri riskini de artırır; iştahsız, karnına dokunulunca tepki veren atta bunu veterinerle konuşun. Veteriner ön muayenesi randevusunu biz ayarlarız.
Ön muayenede röntgen istemek alıcının hakkıdır. Bilek ve tırnak bölgesindeki eski bir kırık ya da kireçlenme röntgenle görülür, elle yoklamada fark edilmeyebilir. Röntgenin hangi bölgelerden çekileceğini kendi veterinerinizle belirleyin.
- Ön bacak tendonlarında şişlik ya da sıcaklık
- Bilek eklemlerinde kalınlaşma
- Tırnak duvarında çatlak ve çivi delikleri
- Sırtta eyer yerinde hassasiyet
- Ağız ve dişlerde gem izi
Safkan İngiliz bakımı: battaniye, yem ve padok
Safkan İngiliz atı ince derisi yüzünden soğuğa Arap atından daha hassastır. Ankara kışında boxta ve padokta battaniye ister, terli hâlde rüzgârda bırakılmaz. Kilo tutmakta zorlanan atlar olur; yem düzenini yarıştaki yoğun programdan binicilik temposuna göre yeniden ayarlarız.
Yarış ahırından gelen at çoğunlukla box hayatına alışkındır, padokta serbest kalmayı unutmuştur. İlk günlerde onu küçük bir padokta, yanında sakin bir atla bırakırız. Günlük bakım düzenini at bakımı sayfasında yazdık.
Yarış atları yoğun kesif yemle beslenmeye alışkındır. Binicilik temposuna geçerken kesif yemi azaltıp kaba yemi artırırız ve bu geçişi birkaç haftaya yayarız; ani değişiklik kolik riskini artırır.
Kışın tüyü kesilmiş İngiliz atı battaniyesiz bırakılmaz. Yazın ise ince derisi sinek ısırıklarına açıktır; sineklik ve düzenli tımar bu dönemde işe yarar.
Safkan İngiliz atı yeni başlayan biniciye uyar mı
Safkan İngiliz atı çoğu zaman yeni başlayan biniciye uymaz. Hassas ağzı, ani tepkileri ve hızlanma alışkanlığı deneyimsiz bir binicide korkuya dönüşebilir. Bir süredir ders alan, dengesi oturmuş biniciler ve engel ya da arazi hedefi olanlar için daha uygundur.
Yaşını almış, yeniden eğitimi oturmuş bazı İngiliz atları sakin binek olabilir; bunları deneme binişinde açıkça gösteririz. Yeni başlıyorsanız satılık binek at sayfasında yeni başlayanlara gösterdiğimiz atları anlattık.
İngiliz atını ilk deneme binişinde kapalı ya da çitle çevrili bir manejde denersiniz. Tanımadığınız bir İngiliz atıyla açık alana çıkmak gereksiz bir risktir; atın açık alandaki davranışını birkaç sakin manej binişinden sonra görmek isteriz.
Safkan İngiliz atında pedigri ve kimlik belgesi
Safkan İngiliz atının pedigrisini de Baba – Anne / Annenin babası düzeninde yazarız. Yarış atlarında bu üç ad, atın kısa mesafeye mi uzun mesafeye mi yatkın bir hattan geldiğine dair ilk fikri verir.
Safkan İngiliz atlarında tek tırnaklı kimlik belgesini Yüksek Komiserler Kurulu düzenler. Belgedeki mikroçip numarasını atın boynundaki çiple, eşkali atın üstündeki beyaz izlerle karşılaştırırız. Yarış hayatı boyunca birkaç sahip değiştirmiş atlarda sahiplik bilgisinin güncel olup olmadığına ayrıca bakarız.
Belgedeki doğum tarihi ve pedigri ile koşu kayıtlarındaki bilgi birebir tutmalıdır. Tutmayan bir bilgi gördüğümüzde satışı o bilgi netleşene kadar bekletiriz.
Emekli yarış atında yeniden eğitim, pansiyon ve sevk
Emekli yarış atını kendi ahırınıza götürmeden önce yeniden eğitimin ilk aylarını çiftlikte geçirmesini öneririz. At eğitimi kapsamında atı yavaşlamaya, dengeli dönmeye ve biniciyi beklemeye alıştırır, sonra sizinle birlikte binmeye başlarız. At bu dönemde pansiyonda kalır.
Uzaktaki alıcıya önce lonj ve biniş videosu gönderir, sonra görüntülü görüşmeyle atı canlı gösteririz. Atı başka şehre götürecekseniz il dışı sevk için veteriner sağlık raporu hazırlanır, yolculuk yetki belgeli nakliyecilerle organize edilir. Tek tırnaklı kimlik belgesindeki mikroçip numarası sözleşmeye yazılır, sahiplik bilgisinin güncellenmesini takip ederiz.
Yeniden eğitim döneminde atı bizimle birlikte çalıştırmak, eve götürdükten sonraki ilk haftaları kolaylaştırır. Atın hangi komutlara nasıl cevap verdiğini, neye gerildiğini manejimizde öğrenmiş olursunuz.