Film çekimi için at: hangi sahnelere at veriyoruz
Film çekimi için atı, atın doğal hareketleriyle çekilebilen sahnelere veriyoruz: adımda ve tırısta binici sahneleri, atın yedekte götürüldüğü sahneler, ahır, padok ve köy sahneleri, dekor içinde duran at. Dönem dizilerinde siyah, uzun yeleli at istendiğinde Friesian atları sayfasında anlattığımız ırk öne çıkar.
Dönem dizilerinde istenen atlı yürüyüş sahnelerini, sahnedeki at sayısına ve ortama göre değerlendiririz. Klip ve reklamda at çoğu zaman bir dekor parçası gibi istenir; en kısa planda bile atın yanında seyis bulunur.
Sahnede atın bir işaretle başını çevirmesi ya da belli bir noktada durması isteniyorsa bunu önceden çalışırız. At sette ilk kez gördüğü bir şeyi tekrar tekrar aynı biçimde yapmaz.
Set için at seçimi: renk, mizaç ve süreklilik
Set için at seçerken önce mizaca, sonra renge bakarız; kalabalıkta, ışık altında ve tekrar eden seslerde sakin kalabilen at kamerada da rahat görünür.
Yağız, doru ve kır en çok istenen renklerdir. Aynı atın birden fazla çekim gününde görünmesi gerekiyorsa o atı çekim boyunca ayırırız; yele ve kuyruk çekimler arasında kesilmez, tımar süreklilik için yapımla konuşulur.
Zemin de at seçimini etkiler. Asfalt ya da taş zeminde nal sesi mikrofona girer ve kayma riski artar; böyle zeminleri çekimden önce yürüyerek görürüz.
Atı zorlayan sahneleri kabul etmiyoruz
Atın düştüğü, yaralandığı ya da şiddet gördüğü izlenimini veren, atı korkutarak elde edilen ve atın doğal kapasitesini aşan sahneleri kabul etmeyiz.
Hasta atları, gebeliğinin üçte ikisini doldurmuş ya da yeni doğurmuş kısrakları sete çıkarmayız; kanun bu hayvanların çalıştırılmasını yasaklar. Atı sakinleştirici ya da uyarıcı bir maddeyle sete çıkarmayız.
| Sahne | Bizim cevabımız |
|---|---|
| Adımda, tırısta binici sahnesi | Uygun; prova yapılır, tekrarlar arasında ara verilir |
| Kısa dörtnal | Zemin uygunsa ve binici deneyimliyse, sınırlı tekrarla |
| Kalabalık figüran arasında duran at | Provadan sonra, seyis atın başındayken |
| Atın yere yatması ya da düşmesi | Kabul etmiyoruz |
| Ateş, patlama, havai fişek yanında at | Kabul etmiyoruz |
| Sıcakta aralıksız uzun çekim | Kabul etmiyoruz; ara verilir |
Çekim izni ve yasal çerçeve
Ticari film, dizi, reklam ve fotoğraf çekimlerinde hayvan kullanımı, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği’ne göre İl Şube Müdürlüğünün iznine ve denetimine tabidir. İzin süreci yapımcıyla birlikte planlanır.
Senaryo bu başvurunun parçasıdır ve uygun görülürse çekim yapılır. Bu yüzden atlı sahneleri çekim takviminin son haftasına bırakmamanızı isteriz. Şiddet içeren yapımlarda hayvan kullanımı yönetmelikle yasaklanmıştır; senaryoda böyle bir sahne varsa atsız çekim ya da farklı bir kurgu önerilir.
Bizim payımız atın tarafıdır: sağlık kontrolü, aşı kaydı, tek tırnaklı kimlik belgesi ve çekim günü atın başında duracak seyis. Başvurunun kim tarafından ve nasıl yapılacağını ilk görüşmede yapımla birlikte netleştiririz.
Sette at koordinatörü ve seyisin işi
Sette atın başında her zaman atı tanıyan biri bulunur: atın sahibi ya da seyisi çekim boyunca atın yanındadır ve atla ilgili son sözü o söyler.
Seyis tekrar sayısını, aralarda atın dinlenmesini ve sulanmasını takip eder. At terlediyse, nefesi hızlandıysa ya da huysuzlanmaya başladıysa çekime ara verilmesini ister; bu konuşma yönetmen ve set amiriyle çekimden önce yapılır.
- Ata arkadan yaklaşılmaz.
- At sahnedeyken mikrofon direği atın başının üstünde ani hareket ettirilmez.
- At sahnedeyken korna, megafon ve düdük kullanılmaz.
- Ekipten kimse ata elden yiyecek vermez.
Binici ve dublör ihtiyacı yapımla birlikte planlanır
Oyuncunun kendisi mi binecek, dublör mü gerekecek, sahnenin hızına ve riskine bakılarak yapımla birlikte planlanır. Adımda ve yavaş tırısta oyuncu birkaç dersten sonra ata kendisi binebilir; bu derslerin akışını oyuncular için binicilik eğitimi sayfasında anlattık.
Dörtnal ya da hızlı biniş isteyen sahnelerde dublör ihtiyacını ve dublörün atla önceden çalışmasını yapımla birlikte planlarız. Attan düşme kurgusunda ata zarar gelebilecek çekimleri kabul etmeyiz.
Dönem dizisi ve Ankara çevresi çekimleri
Dönem dizilerinde at, kostüm kadar dönemin havasını taşır; yağız ya da kır bir Arap atı, eyeri ve koşum takımı değiştirilerek farklı dönemlere uyar. Dönem eyeri ya da süslü koşum yapımdan geliyorsa, atın sırtına ve ağzına uyup uymadığını çekimden önce deneriz; sırtı sürten bir eyerle bütün gün çekim yapılmaz.
Ankara ve çevresindeki setlere atı, at nakliyesi sayfasında anlattığımız gibi yetki belgeli nakliyecilerle getiririz. Uzak lokasyonlarda yol süresini ve atın sette dinleneceği gölge yeri çekim planına ekleriz.