At muayenesini kimin veterineri yapmalı
At muayenesini, alıcının kendisinin seçtiği ve satıcıyla bağı olmayan bir veteriner yapmalıdır. Satıcının veterineri atın geçmişini iyi bilir ve anlattıkları değerlidir; muayeneyi alıcı adına yapan hekim yine de ayrı olmalı.
Ankara dışından alım yapıyorsanız isterseniz Ankara’da çalıştığımız veteriner hekimlerin iletişimini veririz, seçim sizindir. Bazı alıcılar muayeneyi görüntülü aramayla izler; veteriner yürütmeyi ve fleksiyon testlerini kameraya göstererek yapar. Muayeneyi at alım danışmanlığı kapsamında planlıyorsak günü, atı ve sahayı biz hazırlarız.
Muayene gününe atı ve sahayı nasıl hazırlıyoruz
Muayene günü veterinerin ihtiyaç duyduğu üç şey hazır olur: sert ve düz bir yürütme yolu, lonj için yumuşak zeminli bir alan ve atı tutacak deneyimli bir seyis. Atın kimlik belgesi de masada durur; veteriner mikroçipi okutup belgeyle karşılaştırır.
Muayeneden önceki günlerde at nallanmaz, tırnağı kesilmez; yeni çakılmış nal hafif bir topallığı gizleyebilir ya da yeni bir hassasiyet yaratabilir. Muayene sabahı ata ilaç verilmez. Alıcı muayene boyunca yanında durur, veterinerin her adımda ne gördüğünü dinler.
Muayene sırasında soru sormaktan çekinmeyin. Veterinerin bulduğu bir şeyin atın yapacağı işe, bakım masrafına ve ileride satışına etkisini sorun. Bizim atlarımızda atın geçmişindeki tedavileri, aşı ve nal kayıtlarını muayene masasına koyarız; veteriner bulguyu bu kayıtlarla birlikte okur.
Fleksiyon testi: bacağın bükülüp bırakılması
Fleksiyon testinde veteriner atın bir bacağını eklemlerden bükülü olarak kısa bir süre tutar, bırakır bırakmaz at tırısa kaldırılır ve ilk adımlarda topallık olup olmadığına bakılır. Ön bacakta bukağılık ve diz, arka bacakta sıçrama eklemi ayrı ayrı denenir. Test sert zeminde, düz bir hatta yapılır; seyis atı veterinerin önünden uzaklaştırıp geri getirir.
Hafif ve hemen geçen bir tepki her zaman sorun anlamına gelmez; veteriner bunu atın yaşı ve yapacağı işle birlikte yorumlar. Belirgin ya da tekrarlayan topallık görülürse röntgen istenir.
Röntgen hangi bölgelerden çekilir
Röntgenin kapsamını alıcı ile veteriner birlikte belirler. Binek at için çoğu zaman ön tırnaklar yeter; yarış ya da damızlık için alınan atta kapsam genişletilebilir. Çekim için taşınabilir röntgen cihazı olan bir veteriner gerekir, bu yüzden günü önceden ayarlarız. Görüntüleri dijital olarak alın; ikinci bir veterinere göstermek isterseniz elinizde olsun.
| Bölge | Neye bakılır | Ne zaman istenir |
|---|---|---|
| Ön tırnaklar | Tırnak kemiği ve naviküler kemik | Ön ayakta topallık ya da fleksiyonda tepki |
| Bukağılık eklemi | Kireçlenme, eklemde kemik parçası | Yarış atlarında ve yarıştan çıkan atlarda |
| Ön diz | Eklem yüzeyleri | Yarış tayı alımında |
| Sıçrama eklemi (arka) | Kireçlenme, kemik değişikliği | Arka bacakta fleksiyon tepkisinde |
At diş kontrolü ve yaş tahmini
At diş kontrolünde veteriner ağız açacağı takar, dişlerin dizilişine, aşınmasına ve kenarlarda sivrilik olup olmadığına bakar. Dişler yaş hakkında da bilgi verir; belgedeki doğum yılıyla dişlerin gösterdiği yaş birbirini tutmalı.
Sivri kenarlar yanakta yara açar ve atın gemi kabul etmemesine yol açabilir. Bu, satın aldıktan sonra diş törpüsüyle düzeltilebilecek bir iştir. Kurt dişi denen küçük dişler de not edilir; gemle temas ediyorsa veteriner çekilmesini önerebilir. Düzenli diş bakımı için at bakımı nasıl yapılır sayfasına bakabilirsiniz.
Muayenede ayrıca nelere bakılır
Göz muayenesi loş bir box’ta fenerle daha rahat yapılır, bu yüzden muayeneye ahırın içinde başlanır. Kan ve laboratuvar tahlilleri isteğe bağlıdır, hangisinin gerektiğine veteriner karar verir. Atın muayene günü ağrı kesici ya da sakinleştirici almış olabileceği şüphesi varsa kan örneği alınıp saklanabilir.
- Gözler: bulanıklık, yara izi, göz kapağı
- Kalp ve akciğer: dinlenmişken ve tırıstan hemen sonra
- Sırt ve eyer yeri: elle bastırınca çökme ya da kaçma
- Deri ve tüy: yara, kabuk, ur
- Tırnaklar: çatlak, kurbağacık, tırnak pensesiyle hassasiyet
- Kısraklarda üreme sistemi; satılık damızlık kısrak alınacaksa ayrıca ultrason
Muayene sonucu: karar alıcının
Muayene sonunda veteriner bulguları ve bunların atın yapacağı işe etkisini anlatır, kararı alıcıya bırakır. Binek at için sorun sayılmayacak bir bulgu yarış tayında belirleyici olabilir. Veterinerin yazılı bulgularını saklayın; atı yıllar sonra satarken işinize yarar.
Bulgu çıkarsa satıcıyla yeniden konuşulur ya da alımdan vazgeçilir; muayene gününe bu iki ihtimale açık gidin. Alım öncesi genel kontrol listesi için at satın alırken nelere dikkat edilmeli yazımıza bakın.