Nalbant ne iş yapar
Nalbant, atın tırnaklarını düzelten, nal çakan ve tırnak sorunlarında veterinerle birlikte çalışan zanaatkârdır. Çantasında tırnak makası, rine, törpü, nal çekici, kerpeten ve mıhlar bulunur; sıcak nallama yapan nalbant yanında taşınabilir bir ocak ve örs de getirir.
Nalsız atta tırnak düzeltme kısa sürer; dört ayağa nal çakmak daha uzun sürer, tırnağı sorunlu atta iş uzar. Nalbant geldiğinde atı tımarlanmış, tırnakları temizlenmiş ve kuru bir zeminde hazır tutarız. Yazın sineğin az olduğu gölgeli bir yer seçeriz, sinekten tepinen at nalbantın işini zorlaştırır.
Nal mı, nalsız bakım mı
Nal mı nalsız mı sorusunun tek cevabı yoktur; atın işine, çalıştığı zemine ve tırnağın yapısına bakılır. Arazide taşlı yolda çok yürüyen binek atına nal gerekebilir; padokta ve kumlu manejde çalışan tay ve genç atlar çoğu zaman nalsız kalır. Kararı nalbantla, gerekirse veterinerle birlikte veririz. Nalsıza geçiş birden yapılmaz; nal söküldükten sonraki haftalarda at taşlı zeminde temkinli yürüyebilir, bu dönemde iş hafifletilir.
| Konu | Nallı at | Nalsız (çıplak tırnak) |
|---|---|---|
| Kime uygun | Sert ve taşlı zeminde çok çalışan, tırnağı hızlı aşınan atlar | Yumuşak zeminde, hafif işte çalışan, tırnağı sağlam atlar |
| Nalbant ziyareti | Genelde 6–8 haftada bir nal yenilenir | Düzenli düzeltme; aralık tırnağın uzamasına göre |
| Artısı | Tırnağı aşınmaya karşı korur | Tırnak doğal esner, nal düşmesi derdi olmaz |
| Dikkat | Kayan ya da düşen nal çabuk yenilenmeli | Taşlı arazide tırnak hassaslaşabilir |
At nalı ve nal çakma: soğuk ve sıcak nallama
Nal çakma, demir ya da alüminyum nalın tırnak duvarına mıhlarla tutturulmasıdır; nal örste soğuk ya da ısıtılarak şekillendirilir. Sıcak nallamada ısıtılan nal tırnağa kısa süre değdirilir, tırnakta kalan iz nalın tam oturup oturmadığını gösterir. O anda çıkan duman ilk kez sıcak nallanan atı ürkütebilir; bu atı tanıdığı bir seyis tutar.
Tırnak duvarının dış kısmında sinir olmadığı için doğru çakılan nal atı acıtmaz. Mıhın hassas bölgeye girmeden, duvarın dışına doğru çıkarılması nalbantın ustalığıdır; yanlış giren mıh atı topallatır.
At ayak bakımı: her gün tırnak kazıyıcıyla
At ayak bakımının günlük kısmı, dört tırnağın her gün tırnak kazıyıcıyla temizlenmesidir ve bunu seyis ya da at sahibi yapar. Temizlikte şunlara bakılır:
Islak padok tırnağı yumuşatır, çok kuru zemin çatlatır; padok saatini tırnağın durumuna göre ayarlarız. Kazıyıcıyı topuktan uca doğru, kurbağacığın yanlarındaki oluklarda gezdirin. Günlük tımarın geri kalanı at bakımı nasıl yapılır sayfasında.
- Tabana sıkışmış taş, çivi ya da cam
- Kurbağacıkta siyah, kötü kokulu akıntı
- Tırnak duvarında çatlak
- Nalda kayma, gevşemiş ya da kalkmış mıh
- Tırnakta sıcaklık, bukağılıkta güçlü nabız
Nalbant ne zaman randevu beklenmeden çağrılır
Nal düştüğünde, kaydığında ya da at birden topalladığında nalbant ya da veteriner bir sonraki randevu beklenmeden çağrılır. Düşen nal aynı gün ya da ertesi gün yeniden çakılmalıdır; nalsız kalan tırnak kısa sürede kırılır. Düşen nalı padokta ya da ahırda bırakmayın, mıhları atın basacağı yerde kalmasın.
Topallıkta önce tırnak pensesiyle hassas nokta aranır. Tırnak içinde apse varsa nalbant ya da veteriner açar, tedaviyi veteriner sürdürür.
Tay ve genç atta tırnak: alışkanlık erken başlar
Tayın tırnakları ilk aylardan itibaren kaldırılıp temizlenmeye alıştırılır. Nalbantı ilk kez gören bir yaşındaki at tırnak vermeyi bilmiyorsa iş hem uzar hem tehlikeli olur; taylarımızı erken yaşta yedekte durmaya ve dört ayağını sırayla vermeye alıştırırız.
Genç atta nalbant tırnağın büyümesini ve bacak dizilişini izler. Hafif içe ya da dışa basan bir tayda düzenli tırnak düzeltmesi dizilişe yardım edebilir; hangi düzeltmenin yapılacağına nalbant veterinerle birlikte karar verir. Tay yetiştirirken izlediğimiz sıra aşım ve damızlık planlaması sayfasında.
Satılık ata bakarken tırnak
Satılık bir ata bakarken tırnaklar ilk kontrol ettiğimiz yerlerdendir. Dar ve dik tırnak, ön ayaklarda birbirinden farklı boyda tırnaklar, tırnak duvarında yatay halkalar ve çatlaklar not edilir. Satıcıya nalbantın kim olduğunu ve en son ne zaman geldiğini de sorarız.
Özel nal takılmış bir at gördüğümüzde bunun sebebini mutlaka sorarız. Bazı atlarda özel nal bir tırnak ya da bacak sorununu yönetmek için takılır ve satıştan sonra da devam etmesi gerekir. Bu bilgi muayeneyi yapacak veterinere de iletilir.
Şüphe varsa satın alma öncesi veteriner muayenesi sırasında tırnak röntgeni istenir. Binek atında tırnak yapısı atın uzun yıllar sorunsuz çalışmasını etkiler; satılık binek at bakarken de ilk buna bakarız.